Nevali Çori

Nevali Çori: Şanlıurfa’daki Eski Çağlar Uygarlığı

Giriş

Nevali Çori, Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan Şanlıurfa ilinin Birecik ilçesindeki bir arkeolojik sit olarak bilinir. Bu sit, Türkiye’nin en önemli ve en eski yerleşim yerlerinden biri olarak kabul edilir ve dünyanın en eski uygarlığından biri olan Çatalhöyük ile birlikte, insan tarihine ışık tutan iki önemli site arasındadır. Nevali Çori, 1994 yılında keşfedilen ve 1995 yılında kazıların başladığı bu bölgede önemli bir keşif olarak kabul edilir.

Tarihçe

Nevali Çori’nin tarihinin ne zaman başladığı tam olarak bilinmemekle birlikte, keşfedilen kalıntılara göre 10 bin yıl öncesine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Bu sit, Neolitik Çağ’ın erken döneminde, 10.000 ila 9.500 yıllarında inşa edilmiş olduğu düşünülmektedir. Bu dönemde, insanların ilk kez köy yaşamına geçtikleri ve tarım ve hayvancılıkla uğraştıkları bir döneme denk gelmektedir. Nevali Çori’nin bu dönemde inşa edilmiş olması, insanların bu döneme kadar kullandıkları ve terk ettikleri yaşamların izlerini göstermektedir.

Mimari Özellikler

Nevali Çori, bir sit olarak tasarlanmış ve insanların yaşamlarını sürdürdükleri bir bölge olarak inşa edilmiştir. Sit, yaklaşık 10 hektar bir alana yayılmış ve 15.000 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Sit, 25 adet evden ve çeşitli yapılar dahil olmak üzere 150’den fazla kalıntıdan oluşmaktadır. Evin birçoğunda, oda ve koridorlar ile birlikte, mutfaklar, yatakhane ve banyo gibi bölümler bulunmaktadır.

Evler, taş ve çamurdan inşa edilmiş ve genellikle birer birer inşa edilen yığma evlerdir. Evlerin bazıları, 10 metreye kadar olan yüksekliğine sahiptir. Evlerin çoğu, aynı zamanda çatıya sahip olarak da inşa edilmişlerdir. Çatılarda, kireç taşından yapılmış kalıntılar bulunmuştur.

Ziyaret Bilgileri

Nevali Çori, Şanlıurfa ilinin Birecik ilçesinden yaklaşık 30 kilometre uzaklıktadır. Siteye ulaşmak için, Şanlıurfa iline girenler, Birecik ilçesine doğru ilerleyerek köylerden birine girip oradan da siteye ulaşabilirler. Siteye ulaşım, genellikle arazi araçlarıyla veya yürüyerek sağlanmaktadır.

Site, yılın her saatine açık olarak ziyaret edilebilmektedir. Ziyaretçiler, siteye girdiğinde, sitin içinde bulunan kalıntıları ve evleri görebilirler. Ancak, site içinde bazı bölgeler, kazı çalışmalarının devam ettiği için ziyaretçiler tarafından görülebilmemektedir.

Neden Önemli?

Nevali Çori, Türkiye’nin kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. Site, insan tarihinin en eski dönemlerine ışık tutan bir yerdir ve dünyanın en eski uygarlığından biri olan Çatalhöyük ile birlikte, insan tarihine ışık tutan iki önemli site arasındadır. Site, aynı zamanda Neolitik Çağ’ın erken dönemini temsil etmektedir ve insanlığın ilk kez köy yaşamına geçişinin izlerini göstermektedir.

Nevali Çori, aynı zamanda Türkiye’nin arkeolojik sitlerinin en önemli örneklerinden biridir. Site, UNESCO Dünya Mirası Liste’sine göre, Türkiye’nin en önemli arkeolojik sitlerinden biridir. Siteye gelen ziyaretçiler, Türkiye’nin kültürel mirasının zenginliğini görebilirler ve insan tarihinin en eski dönemlerine ışık tutan bu siteyi deneyimleyebilirler.

Kaynaklar:

• Wikidata
• Wikipedia

Görsel Kaynağı: Wikimedia Commons (Nevali Çori kazı alanı maketi (2).jpg)